Polityka

Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie

Inne strony warte obejrzenia: notariusz katowice pasmanteria potykacze reklamowe

Korona Polska i Wielkie Księstwo LitewskieUnia polsko-litewska, kształtująca się jako federacyjny związek Polski z Litwą w XV–XVII wieku, była tworzona i umacniana stopniowo aktami prawnymi podpisanymi w Krewnie, Wilnie, Radomiu, Horodle, Grodnie, Mielniku, a definitywnie w 1569 roku w Lublinie. Inicjatorzy zjazdu zjednoczeniowego zdawali sobie sprawę z tego, że dotychczasowe więzi, oparte na osobie władcy i wspólnocie dynastii, okazały się niewystarczające. Konieczne było dalsze zacieśnienie unii. W oficjalnym dokumencie unii lubelskiej napisano: „Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie jest jedną spólną Rzecząpospolitą, która się z dwóch państw i narodów w jeden lud zniosła i spoiła”(H. Wisner) . Polakom na Liwie, a Litwinom w Polsce zezwalano: „Każdym słusznym obyczajem dostawać imienia i dzierżyć je wedle prawa, w którym leży ono imiennie” (H. Wisner). Litwie gwarantowano odrębność przez zachowanie nazwy, własnego terytorium i urzędów. Przy obejmowaniu urzędów litewscy urzędnicy winni byli składać przysięgę królowi i „temu nierozdzielonemu ciału, Koronie Polskiej”. Elekcji dokonywano wspólnie w Polsce, a całością Rzeczypospolitej władał polski król, będący zarazem wielki księciem litewskim. Uchwalone zasady tak zwanej unii realnej przewidywały wspólny Sejm i wspólną politykę zagraniczną. Litwa zachowywała jednak osobne urzędy centralne, skarb, wojsko, prawo sądowe i wiele odrębności ustroju wewnętrznego. W obecności króla Zygmunta II Augusta zaprzysiężono unię, tworzącą Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Mimo opuszczenia przez część możnowładców litewskich obrad ich opór został przełamany. Sejm lubelski ostatecznie dokonał przy tym inkorporacji ziem ukraińskich (Wołyń, Bracławskie i Kijowskie), nadając tamtejszej szlachcie przywileje szlachty polskiej oraz wprowadzając ustrój, ale nie prawo sądowe, ziem koronnych. Oprócz tego do Korony wcielono województwo podlaskie, gdzie osiadła wcześniej drobna szlachta mazowiecka. Pod wpływem faktów dokonanych litewscy panowie-rada powrócili na obrady do Lublina i zgodzili się na zawarcie unii z Koroną. W ten sposób na mocy aktu z 1 lipca 1569 roku Wielkie Księstwo Litewskie zostało połączone z Królestwem Polskim unią realną na zasadzie równości. W federacyjnej Rzeczypospolitej polsko-litewskiej odtąd miała być wspólna osoba monarchy, wybieranego na wspólnej elekcji i koronowanego jednocześnie na króla polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wspólny miał być też Sejm. W skład Izby Poselskiej weszli z Wielkiego Księstwa posłowie wybierani na sejmikach powiatowych, a w skład Senatu – dostojnicy, którzy mieli prawo zasiadania w Senacie w Koronie. Wielkie Księstwo zachowało natomiast oddzielne urzędy centralne, a przez to osobną administrację, własny skarb i wojsko.


Warto również przeczytać:

Uprawnienia prezydenta wobec władzy wykonawczej
Choć zwykło się podkreślać, że premier ma większą władze niż prezydent, to jednak prezydent ma także pewne uprawnienia względem władzy wykonawczej, które naprawdę nie są ...

Zróżnicowanie etnicznie społeczeństwa
W roku 1392 Jagiełło przekazał zwierzchnictwo nad państwem litewskim wielkiemu księciu Witoldowi, który poparł jego małżeństwo z Jadwigą. Układ ten stworzył dla szlachty ...

Władza w państwie
Władza w państwie jest jedną z najważniejszych jego części. To dzięki władzy są tworzone nowe ustawy oraz prawa, które pozwalają żyć w społeczeństwie, w jak największej h...

Państwa demokratyczne
Państwa demokratyczne są obecnie jednymi z najlepszych rodzajów państw ze względu na ich reżim polityczny. Dzieje się tak, ponieważ państwa takie, dają swoim obywatelom n...

William McKinley
William McKinley był dwudziestym piątym prezydentem Stanów Zjednoczonych. Lata jego kadencji przypadają na 1897 – 1901. McKinley urodził się dwudziestego dziewiąteg...

Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: